İbn Kesir Tefsiri

İmâdüddîn İbn Kesir (ö. 774/1373)

Fatiha Suresi, Mekke'de nazil olmuştur ve yedi ayettir. Bu sure, Kur'an-ı Kerim'in özü ve özetidir. Ümmet-i Muhammed'in en fazla okuduğu suredir. Her namazda okunması farzdır.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

İbn Kesir der ki: "Bismillah her surenin başındadır ve Fatiha'nın bir ayetidir. Bazı alimlere göre ise her surenin başında ayrı bir ayettir. Peygamber (s.a.v.) Fatiha'yı okurken Bismillah'ı sessiz okurdu."

Allah'ın isimleri zatının tecellileridir. Rahman ve Rahim isimleri, Allah'ın merhamet sıfatının tecellisidir. Rahman, dünya ve ahiretteki tüm varlıklara merhamet edendir. Rahim, ahirette müminlere özel merhamet edendir.

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

"Hamd", övgü ve şükür demektir. Allah'a hamd, O'nun nimetlerini hatırlayıp şükretmektir. "Rabb", yaratıcı, terbiye edici, sahip ve hükümdar demektir. "Alemler", insanlar, cinler, melekler ve tüm varlıklardır.

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

Bu ayet, İslam'ın temelidir. İbadet ve istiğane (yardım dileme) yalnızca Allah'a mahsustur. Bu, tevhidin en güzel ifadesidir. Peygamber (s.a.v.) bu ayeti okuduğunda "Amin" derdi.

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ

"Nimet verdiğin kimseler", peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salihlerdir. Bunlar, doğru yolda olanlardır. "Gazaba uğrayanlar", Yahudilerdir. "Sapmişlar", Hristiyanlardır.

Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri (Hak Dini Kur'an Dili)

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (ö. 1942)

Fatiha, "açmak, başlamak" demektir. Bu sure, Kur'an'ın açılışıdır. İnsanlığın en büyük ihtiyacı olan hidayet duasıdır. Her namazda okunması, bu duanın ne kadar önemli olduğunu gösterir.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Bismillah, Müslümanın her işinin başlangıcıdır. Bu, Allah'a tevekkül ve O'na sığınma ifadesidir. "Rahman" ve "Rahim" isimleri, Allah'ın merhametinin en güzel tecellisidir. Rahman, dünyadaki genel merhamet; Rahim, ahiretteki özel merhamettir.

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Hamd, şükürden daha kapsamlıdır. Şükür nimet karşılığıdır, hamd ise nimetin sahibine yöneliktir. "Rabb", terbiye edici, yetiştirici demektir. Allah, tüm varlıkları terbiye eden, onları varlıktan varlığa yükselten Rabb'tir.

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

Bu ayet, İslam'ın temel taşıdır. İbadet, kulun Allah'a karşı olan tüm davranışlarını kapsar. İstiğane ise, yardım dilemek ve tevekkül etmektir. İbadet ve istiğane yalnızca Allah'a mahsustur; bu, tevhidin en güzel ifadesidir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Tefsiri

Diyanet İşleri Başkanlığı (Kur'an-ı Kerim ve Açıklamalı Meali)

Fatiha Suresi, Kur'an-ı Kerim'in ilk suresidir. Yedi ayetten oluşur. Her namazda okunması farzdır. Bu sure, insanın Rabbine karşı olan en güzel duasıdır.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Bismillah, Müslümanın hayatının her anına girmesi gereken bir ifadedir. Allah'ın isimleri, O'nun zatının tecellileridir. Rahman ve Rahim, Allah'ın merhamet sıfatının en güzel ifadeleridir.

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Allah'a hamd etmek, O'nun nimetlerini hatırlamak ve şükretmektir. "Rabb", yaratıcı, terbiye edici ve sahip demektir. "Alemler", tüm varlıkları kapsar.

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ

Hidayet, doğru yolu bulmak ve onda devam etmektir. İnsan, doğru yolu ancak Allah'ın hidayetiyle bulabilir. Bu dua, her gün en az on yedi kez yapılması gereken en önemli duadır.

Kurtubi Tefsiri (el-Camiu li-Ahkami'l-Kur'an)

Ebu Abdillah Muhammed el-Kurtubi (ö. 671/1273)

Fatiha, "açılış" demektir. Bu sure, Kur'an'ın kapısıdır. İbn Abbas (r.a.) der ki: "Fatiha, Kur'an'ın anasıdır." Bu sure, her namazda okunması farz olan bir suredir.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Kurtubi der ki: "Bismillah, Fatiha'nın bir ayetidir. Bu, Cumhur-u Ulema'nın görüşüdür." Bismillah, her surenin başında zikredilir ve Müslümanın her işinin başlangıcıdır.

الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Rahman, dünyadaki tüm varlıklara merhamet edendir. Rahim, ahirette müminlere özel merhamet edendir. Rahman ismi, sadece Allah'a mahsustur; Rahim ismi ise insanlara da nispet edilebilir.

Taberi Tefsiri (Camiu'l-Beyan an Te'vili Ayi'l-Kur'an)

Ebu Cafer Muhammed b. Cerir et-Taberi (ö. 310/923)

Fatiha, "açmak, başlamak" demektir. Bu sure, Kur'an'ın başlangıcıdır. Taberi, bu surenin tefsirinde çok sayıda rivayet ve görüş aktarmıştır.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Taberi der ki: "Bismillah, Fatiha'nın bir ayetidir ve her surenin başında zikredilir." Bazı alimler, Bismillah'ın her surenin başında ayrı bir ayet olduğunu söylerken, bazıları Fatiha'nın bir parçası olduğunu söyler.

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ

"Nimet verdiğin kimseler", peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salihlerdir. "Gazaba uğrayanlar", Yahudilerdir. "Sapmişlar", Hristiyanlardır. Bu ayet, doğru yol ile sapık yol arasındaki farkı gösterir.